Datingfraude op datingsites: zo werkt deze vorm van oplichting
Steeds meer Nederlanders worden slachtoffer van online datingfraude, ook wel een romance scam genoemd. Je denkt een oprechte relatie te hebben, terwijl de ander alleen uit is op je geld.
In dit artikel lees je wat datingfraude is, hoe oplichters te werk gaan en hoe je datingfraude herkent. Ook delen we voorbeelden van slachtoffers en leggen we uit wat je kunt doen als het jou overkomt.
Wat is datingfraude?
Bij datingfraude doen oplichters zich online voor als de ideale partner, om in snel tempo een relatie op te bouwen. Denk aan het sturen van berichtjes gedurende de dag, maar zonder videobellen of in het echt af te spreken.
Het eerste contact vindt meestal plaats via een bekende datingapps (of sociale media), daarna wordt overgestapt op WhatsApp, Telegram of een ander platform. Toch zijn ook Facebook en Instagram plekken waar deze oplichters actief zijn.
Foto’s worden van het internet geplukt, vaak van onbekende influencers die veel posten. Tegenwoordig wordt vaak AI ingezet voor het creëren van een identiteit die dus helemaal niet bestaat. Sommige datingfraude-oplichters doen zich zelfs voor als een beroemdheid.
In het begin wordt er door de oplichters niet om geld gevraagd, dit start namelijk pas nadat er een emotionele band is opgebouwd en het vertrouwen is gewonnen. Wat is dan precies het verschil tussen datingfraude en catfishing?
Wat is het verschil tussen datingfraude en catfishing?
Catfishing en datingfraude zijn beide vormen van online fraude. Bij catfishing wordt een nepidentiteit gemaakt om iemand op te lichten. Met als doel chantage, geld, maar bijvoorbeeld ook om naaktfoto’s te ontvangen. Bij datingfraude gaat het altijd om geld, waarbij fraudeurs iemand vaak gedurende een langere periode voorliegen.
- Datingfraude: oplichting door het aangaan van een zogenaamde relatie, met financieel gewin als doel
- Catfishing: een valse identiteit gebruiken om iemand op te lichten, waarbij het doel varieert
Datingfraude voorkomen kan erg lastig zijn, omdat het om een echte relatie lijkt te gaan. Pas nadat iemand heel veel tijd en energie heeft gestoken in deze “relatie”, zal er worden gevraagd om geld en/of gegevens.
Hoe vaak komt datingfraude voor in Nederland?
Hoewel iedereen denkt dat datingfraude makkelijk te herkennen is, bewijzen de cijfers het tegendeel. Onderzoeken van de Fraudehelpdesk tonen het volgende aan.
- Datingfraude veroorzaakt jaarlijks grote schade in Nederland. In 2023 ontving de Fraudehelpdesk 494 meldingen van datingfraude, waarvan 264 slachtoffers ook daadwerkelijk financiële schade leden.
- De totale schade bedroeg in dat jaar €7.644.870, een stijging van ruim €3 miljoen ten opzichte van 2022. Gemiddeld verloren slachtoffers ongeveer €30.000.
- Ook in individuele zaken lopen de bedragen snel op. Zo meldde de politie in oktober 2025 dat in een onderzoek naar datingfraude minstens 26 slachtoffers aangifte hadden gedaan, met een totale schade van ruim €550.000, aldus de Nederlandse politie.
- Veel oplichters opereren vanuit het buitenland, waardoor opsporing lastig is en slachtoffers hun geld zelden terugzien.
De werkelijke omvang van datingfraude ligt waarschijnlijk hoger dan de officiële cijfers. Veel slachtoffers schamen zich of hebben niet direct door dat ze zijn opgelicht, waardoor melding of aangifte vaak uitblijft.
Hoe werkt datingfraude?
Oplichters kiezen vaak voor datingsites, omdat ze weten dat iedereen met een profiel op zoek is naar de liefde. Vooral als iemand een partner heeft verloren of op dat moment weinig zelfvertrouwen heeft, wordt deze kwetsbaarheid door romance scammers misbruikt.
Alles wordt uit de kast getrokken om de ander te laten geloven dat de gevoelens oprecht en wederzijds zijn. Datingsites en apps zijn een makkelijke manier om informatie over iemand te krijgen. Denk aan het “toevallig” hebben van dezelfde interesses of toekomstbeeld.
Zo verloopt datingfraude op datingsites:
- Stap 1: De eerste online kennismaking vindt plaats via de datingsite of app, wat doorgaans wordt gezien als een veilige omgeving voor online daten.
- Stap 2: Daarna begint het zogenaamde ‘grooming’-proces. De oplichter doet zich voor als de ideale partner en overlaadt de ander met affectie.
- Stap 3: Ze bouwen een relatie op via gesprekken. Een fysieke ontmoeting en videobellen worden afgehouden met smoesjes. In sommige gevallen sturen oplichters tijdens dit proces ook links of bestanden die malware kunnen bevatten, waarmee ze toegang proberen te krijgen tot jouw apparaat.
- Stap 4: Na het opbouwen van een band vraagt de oplichter om geld. Het slachtoffer vindt het vaak lastig om nee te zeggen, omdat er al een sterke emotionele band is opgebouwd.
- Stap 5: Er wordt steeds vaker om geld gevraagd, telkens gaat het om grotere bedragen. Soms wordt er ook gevraagd om persoonlijke gegevens.
Datingfraude gaat door totdat het slachtoffer weigert meer geld meer te sturen, of vraagt om terugbetaling van het tot dan geleende geld. Dan verdwijnt de oplichter en blijft het slachtoffer met niets achter.
Psychologische technieken
Er zijn verschillende psychologische manipulatiemethodes die worden ingezet bij datingfraude. Hieronder lichten we de belangrijkste technieken toe.
1. Love bombing 🥰
Iemand overladen met berichtjes, aandacht, complimentjes en liefde. Wat het begin is van de manipulatie. Bij datingfraude vindt dit geheel online plaats.
2. Gevoel van urgentie ⏱️
Vragen om financiële hulp voor een noodgeval, zoals het betalen van een vliegticket, het regelen van een visum of voor een medische ingreep. Eigen financiële middelen kunnen zogezegd (tijdelijk) niet worden gebruikt.
3. Isolatie 👤
Oplichters proberen het slachtoffer voor zichzelf te houden. Door te vragen om de relatie geheim te houden, en/of door vrienden/familie in een kwaad daglicht te zetten.
4. Faken van financiële afhankelijkheid 💸
De ander het gevoel geven dat ze verplicht zijn om te helpen en zo manipuleren dat ze geen “nee” meer kunnen zeggen als er om geld gevraagd wordt. De oplichter speelt een slachtofferrol.
5. Noodsituaties verzinnen ⚠️
Oplichters dringen erop aan dat er direct gehandeld moet worden. Er wordt een noodsituatie verzonnen, bijvoorbeeld enkel langs kunnen komen als er nú een ticket wordt geboekt of geld vragen omdat er een unieke beleggingskans is die over een paar uur verloopt.
6. “Future faking” 💍
De oplichter praat over het opbouwen van een toekomst samen, waarbij er veel beloftes worden gedaan. Denk aan trouwen, samenwonen en/of het samen krijgen van kinderen.
Veelgebruikte betaalmethoden
Een van de tips tegen datingfraude is alert zijn bij verzoeken om geld, vooral via minder bekende betaalmethoden als Moneygram of Western Union. Dit is een rode vlag.
Ga niet in op verzoeken om digitale tegoedbonnen, cadeaubonnen of cryptovaluta te kopen. En deel nooit je persoonlijke en financiële gegevens, aangezien phishing veel wordt ingezet door romance scammers.
Als je identiteit is misbruikt, is het extra belangrijk om datingfraude direct te melden. Zo verklein je de kans dat oplichters leningen of bankrekeningen op jouw naam openen. Laat je bankrekening ook niet gebruiken voor het storten van grote bedragen, veel datingfraudeurs doen dit om geld wit te wassen.
Hoe herken je datingfraude?
Datingfraude voorkomen is beter dan genezen, maar hoe herken je het? Een belangrijke rode vlag is het patroon waarbij telkens om geld wordt gevraagd, zonder dat er een persoonlijke ontmoeting plaatsvindt.
Let ook op deze signalen:
- 📹 Videobellen is niet mogelijk en afspraken om elkaar in het echt te ontmoeten worden uitgesteld of last-minute afgezegd.
- 💍 De relatie gaat erg snel, waarbij er binnen enkele dagen of weken al wordt gepraat over de toekomst samen.
- ❤️ Je wordt overladen met berichtjes, complimentjes en foto’s, op diverse tijdstippen (love bombing).
- 🎵 Jullie hebben vrijwel alles met elkaar gemeen, hobby’s, muzieksmaak, toekomstbeeld, etc.
- 🤫 Vragen om de relatie geheim te houden. Zo proberen online scammers iemand te isoleren van de buitenwereld.
Hoe voorkom je datingfraude? Het kennen van de signalen is soms niet genoeg, maar je kunt wel leren van de ervaringen van anderen.
Voorbeelden van datingfraude
Datingfraude: zo herken je het in de praktijk. In veel gevallen volgen oplichters namelijk dezelfde patronen en smoesjes. Ze zeggen bijvoorbeeld weduwe te zijn om in te spelen op iemands emotie. Of ze hebben zogenaamd geld, maar kunnen er tijdelijk niet bij.
Dit zijn twee waargebeurde verhalen van datingfraude-slachtoffers:
- Evelien dacht dat ze een relatie had met Brad Pitt, die vanwege zijn scheiding tijdelijk niet bij zijn bankrekening kon. In totaal heeft ze tienduizenden euro’s gegeven aan de persoon die zich voordeed als de acteur, die haar misleidde met AI foto’s. De oplichter gebruikte onder andere AI-beelden en speelde in op actuele media-aandacht om geloofwaardig over te komen. Hij vroeg haar hun relatie geheim te houden totdat hij zijn financiën weer op orde had.
- John werd verliefd op een knappe vrouw uit Rusland, die zou emigreren naar Nederland om samen een toekomst op te bouwen. Iedere ochtend en avond chatten ze met elkaar via WhatsApp en stuurde ze hem sexy foto’s. Hij stuurde haar en haar zoontje regelmatig geld. Ze beloofde tot drie keer toe naar hem te komen, maar telkens kwam er last-minute iets tussen (ziekenhuisbezoek, kapotte auto, enz.). Toen ze vroeg om 10.000 euro en hij dit niet wilde geven, verbrak de knappe Alina het contact.
Datingfraude herkennen is makkelijker, als je weet waar je op moet letten. Zoals geld vragen voor het kopen van:
- ✈️ een vliegticket om je te komen bezoeken
- 🥗 boodschappen, omdat ze hun portemonnee zijn verloren
- 💊 medicijnen voor een ziek kind
Militair datingfraude
Veel dating scammers verzinnen een beroep waarvoor ze veel moeten reizen. Vrouwen zijn model, terwijl mannen militair zijn. Militaire datingfraude maakt het makkelijker om excuses te verzinnen waarom er niet in het echt kan worden afgesproken en waarom videobellen geen optie is.
Voor militaire datingfraude worden vaak landen genoemd als Afrika, Turkije, het Midden-Oosten, Azië en de Golf van Mexico, aldus de organisatie Slachtofferwijzer.
Hoe controleer je een datingprofiel?
Gelukkig zijn er dingen die je kunt doen om een datingprofiel te checken. Begin hiervoor met de foto’s, via “omgekeerd zoeken”.
Profielfoto controleren (reverse image search)
Datingfraude foto’s lijken op het eerste gezicht echt, maar er is software waarmee je dit kunt checken. Een datingfraude foto controleren bijvoorbeeld via Google Afbeeldingen, Google Lens, Yandex Images of TinEye.
Datingfraude foto’s controleren:
- Upload de foto in een reverse-image tool of kopieer een link
- Bekijk de resultaten en zoek naar gelijke afbeeldingen
- Inspecteer de bron, om te achterhalen of de foto is gestolen
Profielinformatie en social media controleren
Een ander onderdeel van controleren op datingfraude is de Check je date-site. Maar je kan ook zelf onderzoek doen naar een persoon die je online hebt ontmoet. Dit doe je als volgt:
- Zoek op naam of profielnaam in Google, eventueel plus het woordje scam (“voornaam achternaam+scam”).
- Houd gedrag in het oog. Scammers communiceren vaak op diverse tijdstippen en gedurende de hele dag.
- Verricht onderzoek online, bijvoorbeeld het bedrijf dat iemand noemt als werkplek. Of bekijk welke vrienden iemand heeft op social media.
Tip: als de ander online een foto stuurt van een identiteitsbewijs, google de naam dan om dit te controleren. Veel scammers gebruiken een vals paspoort of een nep-identiteit.
Veelgemaakte vergissingen
Slachtoffers van datingfraude maken vaak dezelfde fouten. Zo delen zij persoonlijke of vertrouwelijke gegevens, sturen zij geld of geven zij financiële informatie door. Ook gaan veel mensen mee in het verzoek om de relatie geheim te houden, waardoor vrienden en familie minder snel kunnen waarschuwen.
Praktische checklist bij twijfel
- Scherm je socialmedia-accounts af, zodat oplichters minder persoonlijke informatie kunnen verzamelen.
- Praat er met iemand over, zodat je de situatie ook door de ogen van een ander kunt bekijken.
- Dring aan op videobellen of een ontmoeting in het echt.
- Deel geen financiële gegevens, identiteitsdocumenten of betaalcodes.
- Meld het als datingfraude bij de politie als je vermoedt dat je wordt opgelicht.
Datingfraude voorkomen
Datingfraude voorkomen is het allerbeste en dit begint bij het bespreekbaar maken van deze oplichterij. Zeker met de komst van AI is het goed om te weten wat datingfraude is, hoe oplichters te werk gaan en welke tactieken veel gebruikt worden. Praat er dus met vrienden over, maak het onderwerp bespreekbaar en wees op je hoede.
Tips tegen datingfraude
Liefde is een van de mooiste dingen in het leven, maar het maakt helaas ook blind. Als je start met online daten, houd er dan rekening mee dat datingfraude vaak voorkomt. Wanneer het te mooi om waar lijkt te zijn, wees dan extra alert.
Kies voor veilige online platformen en chat alleen via dat platform. Stort geen geld, koop geen cadeaubonnen en laat je bankrekening niet gebruiken voor het wisselen van valuta of kopen van crypto. Let op als er elke keer excuses zijn waarom videobellen niet mogelijk is of jullie niet kunnen afspreken.
Om jezelf te behoeden voor datingfraude is het goed om hulp te vragen aan een goede vriend(in). Datingfraude herkennen is makkelijker als je niet op een roze wolk zit.
Wat je nooit moet delen
Hoe overtuigend iemand online ook overkomt, deel nooit je bankgegevens, creditcardinformatie, kopie van je identiteitsbewijs of andere gevoelige documenten met iemand die je alleen online kent. Ook je handtekening, inloggegevens en betaalcodes horen privé te blijven.
Bij datingfraude proberen oplichters niet alleen geld los te krijgen, maar soms ook persoonlijke informatie waarmee ze identiteitsfraude of andere vormen van misbruik kunnen plegen. Zodra iemand om dit soort gegevens vraagt, is dat een ernstig waarschuwingssignaal.
Wat te doen bij datingfraude?
Volg dit stappenplan als je slachtoffer bent geworden van datingfraude:
- Stop het contact onmiddellijk.
- Bewaar en verzamel bewijs (screenshots van de berichten, e-mails, audio-berichtjes, etc.)
- Neem direct contact op met je bank. Veel banken hebben een alarmlijn om fraude te melden.
- Blokkeer het telefoonnummer en de sociale media accounts van de scammer.
- Meld datingfraude bij politie en de Fraudehelpdesk.
Hulp voor slachtoffers van datingfraude
Wat te doen bij datingfraude na deze stappen? Praat er met iemand over. Dit kan een bekende zijn, maar ook een organisatie zoals Slachtofferhulp Nederland (0900 0101). Er bestaat ook een lotgenotengroep voor slachtoffers van datingfraude, zodat je er in een veilige omgeving over kunt praten.
Veelgestelde vragen over datingfraude
Hieronder beantwoorden we de meest voorkomende vragen over datingfraude, zodat je snel inzicht krijgt in hoe deze vorm van oplichting werkt en wat je kunt doen om jezelf te beschermen.
Wat is datingfraude?
Bij datingfraude op datingsites of sociale media doen oplichters zich voor als een potentiële romantische partner. Na het opbouwen van vertrouwen beginnen criminelen te vragen om geld. Datingfraude is een vorm van online fraude, waarvoor oplichters een valse of gestolen identiteit gebruiken.
Hoe herken je datingfraude?
Datingfraude herkennen kan erg lastig zijn, zeker met de opkomst van AI. Rode vlaggen zijn het vragen om geld, love bombing (overladen met aandacht en complimentjes), niet kunnen videobellen en nooit offline kunnen afspreken (afzeggen op het laatste moment, smoesjes).
Is catfishing hetzelfde als datingfraude?
Nee. Bij catfishing wordt een valse identiteit gebruikt voor uiteenlopende doelen. Soms voor het ontfutselen van geld, maar bijvoorbeeld ook voor het ontvangen van naaktfoto’s en chantage. Bij datingfraude wordt wel een gestolen of nep-identiteit gebruikt, maar het doel is altijd om de ander geld afhandig te maken via een neprelatie.
Kan ik mijn geld terugkrijgen na datingfraude?
Soms is het mogelijk om een deel van het geld terug te krijgen, maar in veel gevallen is dat lastig. Veel fraudeurs bevinden zich in het buitenland en zijn onvindbaar. Neem daarom zo snel mogelijk contact op met je bank om te kijken of een betaling nog kan worden teruggedraaid. Meld datingfraude bij de fraudehelpdesk of bij de politie en verzamel bewijs.
