Illegale gokreclames overspoelen sociale media

Online gokreclame in Nederland wordt steeds strenger gereguleerd. Toch bereiken illegale casino’s via sociale media en affiliatewebsites nog altijd moeiteloos honderdduizenden spelers. Onderzoek binnen de sector wijst erop dat het overgrote deel van de online gokadvertenties op platforms als Facebook en Instagram afkomstig is van aanbieders zonder Nederlandse vergunning. Het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) waarschuwt voor misleidende advertenties en zelfs gemanipuleerde beelden van bekende Nederlanders.

Samenvatting: Illegale gokreclames in Nederland

In dit artikel onderzoeken we de explosieve groei van illegale gokreclames op platforms zoals Facebook en Instagram. Ondanks een strenger reclameverbod weten aanbieders zonder vergunning via slimme algoritmes en misleidende advertenties toch de Nederlandse speler te bereiken. We analyseren waarom de huidige handhaving tekortschiet, welke trucs illegale casino’s gebruiken en welke oplossingen er nodig zijn om consumenten effectief te beschermen tegen deze risicovolle praktijken.

Een verbod op reclame – maar toch overal gokadvertenties

Wie het nieuws rond kansspelen de afgelopen jaren heeft gevolgd, weet dat de regels flink zijn aangescherpt. Ongerichte gokreclame op televisie en in de openbare ruimte is grotendeels verdwenen. Bekende Nederlanders mogen geen online casino’s meer promoten. Sponsoring in de sport wordt afgebouwd. Op papier lijkt het speelveld dus sterk ingeperkt.

Toch ziet de realiteit er online anders uit. Op sociale media verschijnen nog altijd advertenties voor casino’s die in Nederland geen vergunning hebben. Ze doen zich soms voor als nieuwsartikelen, gebruiken misleidende koppen of tonen bekende gezichten die ogenschijnlijk enthousiast vertellen over “de beste manier om snel geld te verdienen”.

Het verschil? Deze partijen vallen buiten het Nederlandse toezicht. Ze opereren vanuit het buitenland en richten zich via gerichte advertenties toch op Nederlandse gebruikers. Dat wringt. Want terwijl legale aanbieders steeds minder zichtbaar mogen zijn, lijkt het illegale aanbod online juist luider te worden.

Hoe illegale advertenties spelers bereiken

Het mechanisme achter deze advertenties is minder ingewikkeld dan het lijkt. Sociale mediaplatforms werken met advertentie-algoritmes die gericht zijn op bereik en interactie. Wie betaalt, kan relatief eenvoudig een campagne starten en een specifieke doelgroep selecteren. Daar maken buitenlandse goksites handig gebruik van.

Ze richten zich bijvoorbeeld op:

• Jongvolwassen mannen met interesse in sport of crypto
• Gebruikers die eerder hebben gezocht naar “online casino zonder limiet”
• Mensen die financiële problemen hebben en zoeken naar snelle inkomsten

De advertenties zelf zijn vaak slim verpakt. Soms lijken ze op artikelen van bekende nieuwswebsites. In andere gevallen wordt er gewerkt met zogenaamde testimonials: “Ik verdiende € 4000 in één week dankzij dit platform.”

Er zijn ook varianten waarbij wordt gesuggereerd dat een televisieprogramma of talkshow een geheim investeringssysteem heeft onthuld. Wie doorklikt, komt uiteindelijk uit bij een illegaal casino. Het zijn klassieke oplichtingsconstructies, maar dan in een moderne digitale jas.

De rol van affiliates: grijs gebied of bewuste misleiding?

Een belangrijke schakel in dit geheel zijn affiliates. Dat zijn websites of personen die bezoekers doorsturen naar online casino’s in ruil voor een vergoeding. In Nederland bestaat een keurmerk voor verantwoorde affiliates, bedoeld om misleiding tegen te gaan.

Maar niet iedereen werkt volgens die regels. Sommige affiliates promoten bewust aanbieders zonder Nederlandse vergunning. Ze doen dat via blogs, vergelijkingssites of socialmediapagina’s. In andere gevallen gebruiken ze misleidende teksten zoals “legaal in Nederland”, terwijl dat feitelijk niet klopt.

Het probleem is tweeledig. Ten eerste weten veel consumenten niet hoe ze kunnen controleren of een casino daadwerkelijk een vergunning heeft. Ten tweede is het voor toezichthouders lastig om buitenlandse affiliates effectief aan te pakken.

Dat maakt het speelveld ongelijk. Onze Nederlandse legale aanbieders moeten zich houden aan strikte reclamebeperkingen, terwijl illegale partijen via omwegen alsnog zichtbaar blijven.

Cijfers die tot nadenken stemmen

Binnen de sector circuleren analyses waaruit blijkt dat het merendeel van de gokgerelateerde advertenties op sommige sociale mediaplatforms afkomstig is van illegale aanbieders. Het gaat om miljoenen vertoningen per maand. Dat betekent concreet dat Nederlandse gebruikers dagelijks advertenties kunnen tegenkomen voor websites die niet onder toezicht staan van de Kansspelautoriteit.

Wat daarbij extra zorgwekkend is, is dat deze advertenties niet altijd direct als gokreclame herkenbaar zijn. Ze worden vermomd als nieuws, als investeringstip of als exclusieve kans. Voor kwetsbare groepen kan dat een groot risico vormen. Zeker wanneer iemand al gevoelig is voor schulden of verslavingsproblematiek.

Waarom handhaving zo lastig is

Sociale mediaplatforms opereren internationaal. Advertenties worden vaak geplaatst via buitenlandse accounts. Zodra een campagne wordt verwijderd, kan binnen enkele uren een nieuwe variant online staan, soms onder een andere naam of via een andere tussenpersoon.

Bovendien bewegen illegale aanbieders mee met de regels. Als directe casinoreclame wordt geweerd, verschuiven ze naar schimmigere methodes:

• Nepnieuwsartikelen met gemanipuleerde logo’s
• AI-gegenereerde video’s waarin bekende Nederlanders iets lijken te zeggen
• Besloten Telegram- of Discordgroepen waar “wintips” worden gedeeld

De impact op spelers

Voor consumenten is het onderscheid tussen legaal en illegaal niet altijd duidelijk. Een professionele website, Nederlandse teksten en een keurige klantenservice wekken vertrouwen. Toch ontbreekt vaak een Nederlandse vergunning. Het verschil wordt pas zichtbaar als er problemen ontstaan. Denk aan:

• Uitbetalingen die plots worden geweigerd
• Onbereikbare klantenservice
• Geen mogelijkheid om een klacht in te dienen bij een Nederlandse instantie
• Geen controle op speellimieten of verslavingssignalen

Bij legale aanbieders bestaat in ieder geval een kader van toezicht en klachtenprocedures. Bij illegale sites staat de speler er meestal alleen voor. Dat maakt de discussie over reclame meer dan een marketingvraagstuk. Het gaat om consumentenbescherming.

Strengere regels werken soms averechts

Een opvallende dynamiek in deze discussie is dat strengere beperkingen voor legale aanbieders onbedoeld ruimte kunnen creëren voor illegale partijen. Als legale casino’s nauwelijks zichtbaar mogen zijn, wordt het voor spelers moeilijker om het verschil te zien tussen een aanbieder met vergunning en een aanbieder zonder. Zeker online, waar advertenties en zoekresultaten door elkaar lopen.

Dat betekent niet dat reclamebeperkingen verkeerd zijn. Wel dat ze gepaard moeten gaan met duidelijke voorlichting. Spelers moeten weten hoe ze kunnen controleren of een aanbieder legaal is.

Bijvoorbeeld door te kijken naar:

• Een vermelding van een Nederlandse vergunning
• Registratie bij Cruks (het uitsluitingsregister)
• Transparante informatie over limieten en verantwoord spelen

Zonder die kennis wordt de consument afhankelijk van wat hij of zij online tegenkomt.

Sociale media onder druk

De rol van platforms als Facebook en Instagram ligt steeds vaker onder een vergrootglas. Ze verdienen aan advertentie-inkomsten, maar worden ook geacht misleidende of illegale content te weren.

Critici stellen dat de controle onvoldoende is. Campagnes blijven soms dagen of weken zichtbaar voordat ze worden verwijderd. Tegen die tijd hebben ze al duizenden mensen bereikt.

Tegelijkertijd geven platforms aan dat ze afhankelijk zijn van meldingen en geautomatiseerde detectie. Het volume aan advertenties is enorm, en niet elke uiting is direct als illegaal herkenbaar.

Het resultaat is een grijs gebied waarin snelheid en creativiteit vaak in het voordeel van de adverteerder werken.

Wat kan er beter?

De discussie over illegale gokreclames draait uiteindelijk om samenwerking. Toezichthouders, platforms en brancheorganisaties hebben elk een rol. Mogelijke verbeteringen die regelmatig worden genoemd:

• Snellere gegevensuitwisseling tussen toezichthouders en sociale mediaplatforms
• Duidelijkere herkenningstekens voor legale aanbieders
• Actieve voorlichtingscampagnes voor consumenten
• Hardere aanpak van affiliates die bewust misleiden
• Geen van deze maatregelen is op zichzelf afdoende. Maar samen kunnen ze het speelveld eerlijker maken.

Een blijvend spanningsveld

De online gokmarkt is in Nederland nog relatief jong. De regels worden voortdurend aangepast. Wat vandaag is toegestaan, kan morgen worden beperkt. In dat veranderende landschap zoeken zowel legale als illegale partijen naar ruimte. Illegale aanbieders profiteren van internationale structuren en snelle digitale technieken. Ze bewegen mee met nieuwe technologie, van AI-video’s tot versleutelde chatgroepen.

Voor de Nederlandse speler betekent dat één ding: waakzaamheid blijft noodzakelijk. Wie online een spectaculaire winstbelofte ziet, doet er goed aan eerst te controleren waar die advertentie vandaan komt. Want achter een glanzende banner kan een partij schuilgaan die zich niets aantrekt van Nederlandse regels.

De strijd tegen illegale gokreclames speelt zich grotendeels af buiten het zicht van het grote publiek. Maar de gevolgen worden zichtbaar zodra iemand geld verliest bij een partij die niet onder toezicht staat.

En juist daar raakt dit onderwerp aan de kern van oplichting: vertrouwen dat wordt misbruikt, onder het mom van kans en winst. De vraag is niet alleen hoe streng de regels moeten zijn. De vraag is vooral hoe we ervoor zorgen dat bescherming niet ophoudt bij de landsgrens van het internet.